BÀI 1: GEN- MÃ DI TRUYỀN-VÀ QUÁ TRÌNH TỰ NHÂN ĐÔI ADN

DẠNG 1: TÍNH SỐ NU CỦA ADN  ( HOẶC CỦA GEN )

1)Đối với mỗi mạch: Trong AND, 2 mạch bổ sung nhau nên số nu và chiều dài của 2 mạch bằng nhau.

            Mạch 1:            A₁        T₁         G₁        X₁       

            Mạch 2:                                                                       

                                    T₂         A₂        X₂        G₂

2)Đối với cả 2 mạch: Số nu mỗi loại của AND là số nu loại đó ở 2 mạch.

            +Do mỗi chu kì xoắn gồm 10 cặp nu = 20 nu nên ta có:

            +Mỗi nu có khối lượng là 300 đơn vị cacbon nên ta có:

DẠNG 2: TÍNH CHIỀU DÀI

v     Mỗi mạch có N/2 nu, chiều dài của 1 nu là 3,4 A⁰ .

DẠNG 3: TÍNH SỐ LIÊN KẾT HIDRO VÀ SỐ LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ

1)Số liên kết Hidro:

v     A của mạch này liên kết với T của mạch kia bằng 2 liên kết hidro.

v     G của mạch này liên kết với X của mạch kia bằng 3 liên kết hidro.

2)Số liên kết cộng hóa trị:

v     Trong mỗi mạch đơn, 2 nu kế tiếp nối  với nhau bằng một liên kết hóa trị, vậy N/2 nu sẽ có số liên kết hóa trị là N/2 – 1 liên kết.

              Số liên kết hóa trị giữa các nu trong cả 2 mạch của AND là: ( N/2 – 1 )2 = N – 2

v     Trong mỗi nu có một liên kết hóa trị ở axit photphoric với đường C₅H₁₀O₄.

  Số liên kết hóa trị trong cả phân tử AND là:

DẠNG 4:  TÍNH SỐ NU TỰ DO CẦN DÙNG

1)Qua 1 đợt nhân đôi:

2)Qua nhiều đợt tự nhân đôi:

v     Tổng số AND tạo thành:

v     Số ADN con có 2 mạch hoàn toàn mới:

v     Số nu tự do cần dùng:

DẠNG 5: TÍNH SỐ LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ ĐƯỢC HÌNH THÀNH VÀ PHÁ VỠ

1)Qua 1 đợt tự nhân đôi:

2)Qua nhiều đợt tự nhân đôi:

DẠNG 6: TÍNH THỜI GIAN TỰ SAO

DẠNG 7:  TÍNH SỐ CÁCH MÃ HÓA CỦA ARN VÀ SỐ CÁCH SẮP ĐẶT  A AMIN TRONG CHUỖI POLIPEPTIT

Các loại  a.amin và các bộ ba mã hoá: Có 20 loại a amin thường gặp trong các phân tử prôtêin như sau :

1) Glixêrin : Gly        2)  Alanin :Ala                      3) Valin : Val                            4 ) Lơxin : Leu

5) Izolơxin  : Ile         6 ) Xerin  : Ser                        7 ) Treonin : Thr                      8 ) Xistein : Cys

9) Metionin : Met       10) A. aspartic : Asp 11)Asparagin : Asn       12) A  glutamic : Glu

13) Glutamin :Gln   14) Arginin : Arg                       15) Lizin :Lys              16) Phenilalanin :Phe

17) Tirozin: Tyr       18) Histidin : His                       19) Triptofan : Trp                   20) Prôlin : pro  

Bảng bộ ba mật mã

Kí hiệu : *  mã mở đầu                       ; ** mã kết thúc

BÀI 2+3: QUÁ TRÌNH SAO MÃ VÀ DỊCH MÃ-ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG GEN

DẠNG 1: TÍNH SỐ RIBONUCLEOTIT CỦA ARN

DẠNG 2: TÍNH CHIỀU DÀI VÀ SỐ LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ CỦA ARN

1)Chiều dài:

2)Số liên kết cộng hóa trị:

v    

Trong mỗi ribonu:   rN

v     Giữa các ribonu:  rN – 1

v     Trong phân tử ARN :

DẠNG 3: TÍNH SỐ RIBONUCLEOTIT TỰ DO CẦN DÙNG

1)Qua một lần sao mã:

2)Qua nhiều lần sao mã:

DẠNG 4: TÍNH SỐ LIÊN KẾT HIDRO VÀ LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ

1)Qua một lần sao mã:

2)Qua nhiều lần sao mã:

DẠNG 5: TÍNH THỜI GIAN SAO MÃ

1)Đối với mỗi lần sao mã:

d_t là thời gian để tiếp nhận một ribonucleotit.

2)Đối với nhiều lần sao mã: (k lần)

Δt là thời gian chuyển tiếp giữa 2 lần sao mã liên tiếp.

DẠNG 6: CẤU TRÚC PROTEIN

1)Số bộ ba sao mã:

2)Số bộ ba có mã hóa axit amin:

3)Số axit amin của phân tử Protein:

DẠNG 7: TÍNH SỐ AXIT AMIN TỰ DO CẦN DÙNG

1)Giải mã tạo thành 1 phân tử Protein:

2)Giải mã tạo thành nhiều phân tử Protein: (n lần)

v    

Tổng số Protein tạo thành:                                             k : là số phân tử mARN.

                                                                                                n : là số Riboxom trượt qua.

v     Tổng số a.a tự do cung cấp:

v     Tổng số a.a trong các chuỗi polipeptit hoàn chỉnh:

DẠNG 8: TÍNH SỐ PHÂN TỬ NƯỚC – SỐ LIÊN KẾT PEPTIT

v     Số phân tử nước giải phóng để tạo 1 chuỗi polipeptit:

v     Số phân tử nước giải phóng để tạo nhiều chuỗi polipeptit:

DẠNG 9: TÍNH SỐ tARN

v     Nếu có x phân tử giải mã 3 lần à số a.a do chúng cung cấp là 3x.

v     Nếu có y phân tử giải mã 2 lần à số a.a do chúng cung cấp là 2y.

v     Nếu có z phân tử giải mã 1 lần à số a.a do chúng cung cấp là z.

Tổng số a.a cần dùng là: 3x + 2y + z = ∑a.a tự do cần dùng

DẠNG 10: SỰ CHUYỂN DỊCH CỦA RIBOXOM TRÊN mARN

1)Vận tốc trượt của riboxom trên ARN:

2)Thời gian tổng hợp một phân tử Protein: Là thời gian riboxom trượt hết chiều dài mARN ( từ đầu nọ đến đầu kia ).

3)Thời gian mỗi riboxom trượt qua hết mARN:

                                                                      Δt                  Δt

Δt : khoảng thời gian riboxom phía sau trượt chậm hơn riboxom phía trước.

v     Riboxom 1: t

v     Riboxom 2: t + Δt

v     Riboxom 3: t + 2 Δt

v     Riboxom 4: t + 3 Δt

v     Riboxom n: t + (n – 1) Δt

DẠNG 11: TÍNH THỜI GIAN TỔNG HỢP CÁC PHÂN TỬ PROTEIN

1)Của một mARN: Chia làm 2 giai đoạn

v     Thời gian kể từ lúc riboxom thứ nhất tiếp xúc đến khi nó rời khỏi mARN.

v     Thời gian kể từ riboxom thứ nhất rời khỏi mARN đến khi riboxom cuối cùng rời khỏi mARN.

Δl là khoảng cách giữa 2 riboxom kế tiếp.

• Vậy thời gian tổng hợp các phân tử protein là:

ü      Nếu các riboxom (n) cách đều nhau trên mARN, ta có:

2)Của nhiều mARN thông tin sinh ra từ 1 gen có cùng số riboxom nhất định trượt qua không trở lại:

v    

Nếu không kể đến thời gian chuyển tiếp giữa các mARN:                                                                                               

   k là số phân tử mARN.

v     Nếu thời gian chuyển tiếp giữa các riboxom là Δt thì ta có công thức: